XBA — Xususiy bandlik agentligi nima?
Xususiy bandlik agentligi (XBA) — ish qidiruvchilarga mos ish o'rinlarini topishda va ish beruvchilarga zarur kadrlarni tanlashda professional xizmat ko'rsatuvchi tijorat tashkilotidir. Ular O'zbekiston ichida ham, xorijda ham ish topish imkoniyatini yaratadi.
Qonuniy asos
O'zbekiston Respublikasining 2018-yil 16-oktabrdagi O'RQ-501-sonli "Xususiy bandlik agentliklari to'g'risida"gi Qonuniga muvofiq, XBA — davlat ro'yxatidan o'tgan va qonun doirasida ish bilan ta'minlash xizmatlarini ko'rsatuvchi mustaqil tijorat tashkilotidir.
Xorijda ishga joylashtirish faoliyati uchun esa Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi tomonidan alohida litsenziya talab etiladi.
International Migration Line — kim ular?
"International Migration Line" — Migratsiya agentligi tomonidan litsenziya berilgan xususiy bandlik agentligi. U O'zbekiston Xususiy Bandlik Agentliklari Uyushmasi a'zosi bo'lib, turli mehnat yarmarkalarida ishtirok etgan.
Litsenziyali XBAlar to'liq ro'yxatini migration.uz yoki mehnat.uz saytlarida tekshirishingiz mumkin.
XBA va davlat bandlik markazining farqi
| Ko'rsatkich | Davlat bandlik markazi | Xususiy bandlik agentligi |
|---|---|---|
| Narx | Bepul | xizmat haqi olinadi |
| Tezlik | Sekinroq | Tezroq |
| Yo'nalish | Ichki bozor | Ichki + xorij |
| Ixtisoslashuv | Soha bo'yicha ixtisoslashgan | Umumiy |
XBA qanday xizmatlar ko'rsatadi?
- Ichki ishga joylashtirish — O'zbekiston hududida ish topish.
- Kadrlar tanlash (recruitment) — ish beruvchilar uchun mos nomzodlarni saralash.
- Xorijda ishga joylashtirish — litsenziya asosida.
- Til va kasbga tayyorlash — xorijga ketishdan oldin.
- Maslahat xizmatlari — hujjatlar, shartnomalar, ish bozori haqida.
XBA qanday ishlaydi?
- Ish qidiruvchi yoki ish beruvchi agentlikka murojaat qiladi.
- Xizmat ko'rsatish bo'yicha yozma shartnoma tuziladi.
- Nomzodlar saralanadi yoki ishga tayyorlanadi.
- Jarayon Migratsiya agentligi tomonidan nazorat qilinadi.
Xorijdagi ish o'rinlari taqsimoti
2026-yildan boshlab xorijiy ish o'rinlari elektron platforma orqali ochiq tanlov asosida XBAlar o'rtasida taqsimlanadi. Migratsiya agentligi vakansiyalarni e'lon qiladi, litsenziyali agentliklar esa tanlovda qatnashadi.
Fuqarolar uchun muhim qoidalar
- Xizmat boshlanishidan oldin yozma shartnoma berilishi shart.
- Qonunga ko'ra, ish qidiruvchidan ishga joylashtirish uchun to'lov olinmaydi.
- Agentlikning litsenziyasini tekshiring.
- Shubhali holatlarda 1282 raqamiga murojaat qiling.